Przegląd portfolio czyli o krytykach, których nie zawsze trzeba słuchać

Mam swoje zdanie na temat : "kto wielkim artystą jest".  A mówiąc konkretnie, mam gdzieś to, co wmawia mi opinia publiczna, autorytety i znawcy. Nie mam kompleksów gdy okazuje się, że nie znam kogoś, kogo znać się powinno. Zawsze jednak chętnie poznaję prace nowych fotografów, grafików, designerów. Każdemu daję równe szanse i każdy  może być uznany za artystę genialnego lub beznadziejnego. Ale jest to tylko moje zdanie i tak naprawdę nie ma żadnego znaczenia dla samego artysty.
Mam też swoją teorię, że stopień uznania dzieła przez krytyków, jest zależny wprost od nazwiska twórcy. Nie wierzę też, by znawcy posiedli jedyną i niezaprzeczalną wiedzę o tym, co jest dobre, a co kiepskie.
Na czym opieram swoją teorię? Na własnych doświadczeniach, wszystko może się więc okazać jedną wielką bzdurą. Nawet chciałbym, aby tak się stało.

Zdarzenie, które najbardziej przekonało mnie do takiego stwierdzenia, to Przegląd Portfolio w ramach Międzynarodowego Festiwalu Fotografii w Łodzi. Pojechałem tam w nadziei usłyszenia wielu mądrych słów od krytyków. Sama idea imprezy bardzo mi się spodobała i mimo wszystko uważam, że wiele z niej wyniosłem. Rozmawiałem z sześcioma osobami.  Nie wiem, czy to przypadek, ale sposób oceny moich zdjęć był zależny od położenia geograficznego kraju krytyka. A przekrój krajów był na całej linii Północ-Południe. Były to dwie osoby z Włoch, jedna z Czech, dwie z Polski i jedna z Norwegii.  Nie podaję konkretnie nazwisk, bo ich nie pamiętam, gdyby ktoś bardzo chciał je poznać, mam je gdzieś zanotowane.

Pokazałem dwie serie fotografii, moje abstrakcje papierowo-szklane i akty. Dlaczego te, a nie inne? Przyczyna jest prosta, robię głównie zdjęcia reklamowe, najczęściej pojedyncze fotografie i ciężko zebrać je w jakiś projekt. Wybrałem więc te, do których byłem przekonany i które spełniały wymogi organizatorów. Mój wybór od początku skazany był na mniejsze zainteresowanie, by nie powiedzieć, zlekceważenie. O ile abstrakcja jeszcze od biedy jest uznawana, to akt traktowany jest za coś gorszego chyba , że model jest wyjątkowo nieatrakcyjny, a artysta chce pokazać wyalienowanie jego duszy  w aspekcie postmodernistycznego konfliktu jaźni, wtedy uznawany jest za sztukę.

Ocena moich prac była zależna od  klimatu kraju recenzenta. Włochom bardzo się podobały i akty i abstrakcje, Czeszce całkiem się podobało, Polacy byli neutralni, a Norweg  zjechał mnie od góry do dołu. Rozmowa była z nim najkrótsza.  Abstrakcje zbył milczeniem, a gdy obejrzał akty, stwierdził : To wszystko kopie Avedona, nie możesz sam czegoś wymyślić? Ale ja nie przepadam za Avedonem i mało znam jego prace, odpowiedziałem i tak zakończyła się nasza rozmowa. W sumie potem stwierdziłem, że mogę uznać to za rodzaj uznania.
Nie ma więc obiektywnej oceny zdjęć. Jeszcze bardziej ujawniło się to w szczegółach. O jednym ze zdjęć usłyszałem opinie całkowicie odmienne. Podczas gdy jedna osoba chwaliła mnie za wybór  takiego oświetlenia ściany budynku, to inna krytykowała dokładnie to samo i twierdziła, że ściana powinna być w cieniu, aby wydobyć dziewczynę na pierwszy plan.

Gdzie indziej dostałem pochwałę za zestawienia dwóch zdjęć razem, a zaraz potem dowiedziałem się, że to zestawienie jest bardzo nieszczęśliwe...

To wszystko przekonało mnie do jednego poglądu. Nie ma jednego, nieomylnego poglądu. Każdy z tych krytyków był uznanym fachowcem, a jego kompetencji na pewno nie zamierzam kwestionować. Ale każdy miał inne zdanie na ten sam temat. Jeżeli więc ktoś powie Ci, że zdjęcia nadają się tylko do kosza, pokaż je jeszcze komuś innemu. Ale jeżeli uzna je za rewelację, też tak zrób.

Oto kilka ze zdjęć, które wtedy pokazałem